كم كاري مادرزادي تيروئيد در نوزادان

بيماري كم كاري تيروييد نوزادان به وضعيتي گفته مي شود كه به هر علتي غلظت هورمون هاي تيروييد در جريان خون نوزاد كم باشد. اين بيماري يكي از شايع ترين علل قابل پيشگيري عقب ماندگي ذهني محسوب مي شود. شيوع كم كاري تيروئيد  در نقاط مختلف دنيا متفاوت است. شيوع اين بيماري با كمبود يد در منطقه ارتباط مستقيم دارد.رشد و تكامل مغز تا حدود 3 سالگي ادامه دارد به همين دليل كم كاري مادرزادي تيروئيد باعث عوارض جبران ناپذيري بر رشد و تكامل مغز و اعصاب مركزي مي شود. در نتيجه اين بيماري با عوارضي نظير: عقب ماندگي ذهني ، كوتاهي قد، و كاهش شنوايي همراه است . با توجه به اينكه اين عوارض در صورت عدم تشخيص زودرس و عدم شروع درمان به موقع (كمتر از 28 روزگي) جبران ناپذير هستند، غربالگري نوزادان در سنين 3 تا 5 روز بعد از تولد از اهميت بسيار زيادي برخوردار است. درمان به موقع از بروز اين بيماري جلوگيري مي كند. غربالگري نوزادان براي شناسايي بيماري كم كاري تيروئيد در مراكز خدمات جامع سلامت شهري ، روستايي ، پايگاه هاي بهداشتي و خانه هاي بهداشت انجام مي شود.

پيش از انجام برنامه غربالگري نوزادان براي بيماري كم كاري تيروئيد  بروز اين بيماري حدود 1به 10000- 7000 گزارش شده بود. بروز بيماري كم كاري تيروئيد نوزادان  حدود 1بيمار در5000- 3500 نوزاد زنده متولد شده در آمريكا 1 در 3000 در اروپا ، 1 در 7300- 6600 در سوئد و 1 در 5700 در ژاپن گزارش شده است. در يونان بروز كم كاري تيروئيد  بسيار بالا گزارش شده است (1 در 800 نوزاد زنده متولد شده). گزارشات علمي نشان مي دهد كه بروز اين بيماري در حال افزايش است . بروز بيماري در دختران حدود 2 برابر بيشتراز پسران است . همچنين شانس اين بيماري در مبتلايان به سندرم داون  35 برابربيشتر است. بر اساس پژوهش هاي دانشگاهي قبلي شيوع اين بيماري در كشور از 1 در 370 تا 1000 متغير بوده است. گزارشات حاصل از اجراي برنامه در كشور نشان مي دهد كه شيوع بيماري 1 در هر 670 نوزاد زنده است.

در سال 1383 ، برنامه كشوري غربالگري نوزادان، به طور آزمايشي در استا ن هاي اصفهان و بوشهر و شهر شيراز اجرا شد.در مهر سال 1384برنامه با امضاي 3 تن از مسئولين وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي )رئيس مركز توسعه شبكه و ارتقا سلامت، مدير كل دفتر سلامت خانواده و جمعيت و رئيس مركز مديريت بيماري ها(  در سيستم سلامت كشور ادغام شد.از شروع برنامه تاكنون )حدود 11 سال ( بالغ بر 12 ميليون نوزاد )در روستاها و شهرها(  مورد غربالگري قرا ر گرفته و بيش از 34000 بيمار مبتلا به كم كاري تيروييد )موارد گذرا و دايمي) كشف و درمان شده اند.مطالعات نشان مي دهد كه در   100 درصد بيماران ضريب هوشي در محدوده طبيعي بوده است كه بيانگر موفقيت چشمگير اجراي برنامه است.

شيوع بالاي بيماري در كشور نياز به بررسي هاي گسترده دارد كه بخشي از آن شروع شده است . بروز بالاي بيماري دركشور مولتي فاكتوريال بوده و براي آشكار شدن وزن هر فاكتور خطر در بروز بيماري و طراحي برنامه مداخله اي براي كنترل آن مي بايست مطالعات كاربردي لازم انجام شود . فاكتورهاي مهم در ايران مي تواند شامل كمبود يد وهمچنين در معرض يد بالا بودن مثل مصرف بتادين با غلظت هاي بالا براي ضدعفوني كردن، استفاده بي رويه از مواد دارويي حاوي يد در دوران بارداري باشند. ازدواج هاي فاميلي، بيماري هاي اتوايميون تيروييد، احتمال كمبود سلنيوم، احتمال بالا بودن پركلرات در آب آشاميدني، موتاسيون هاي ژني نيزمي توانند از عوامل موثر در كشور بشمار آيند. نوزادان زيردو دفعه نياز به غربالگري بيماري كم كاري تيروئيد از پاشنه پا دارند.(به جز نوزادان نارس كه چهار دفعه بايد غربالگري شوند).

-     نوزادان نارس (تكرار غربالگري از پاشنه پا در هفته هاي 2، 6 و 10 تولد)

-     نوزادان با وزن كم تر از 2500 گرم

-    نوزادان با وزن بيش از 4000 گرم

-     دو و چندقلوها

-     نوزادان بستري و يا با سابقه بستري در بيمارستان

-     نوزادان با سابقه دريافت و يا تعويض خون

-     نوزاداني كه داروهاي خاص مصرف كرده‌اند: مثل دوپامين، تركيبات كورتني و ...

-     نوزادان با نتيجه آزمون غربالگري بين 9/9-5

-     نمونه نامناسب

تيروييد چيست؟

تيروييد غده كوچكي شبيه پروانه است كه در جلوي گردن ، روي ناي و پايين تر از غضروف تيروييد )سيب آدم ( قراردارد وبزرگ ترين غدد درون ريز بدن بشمار مي رود. غده تيروييد دو لوب )راست و چپ (و يك قسمت مياني به نام ايسموس دارد.

نقش غده تيروييد در بدن چيست؟

تيروييد در افزايش سوخت و ساز بدن، تكامل سيستم مغزي عصبي وهمچنين رشد و نمو نقش اساسي دارد. اثرات هورمون تيروييد) تيروكسين ( در رشد و تكامل مغز بسيار مهم و ضروري است. اگر به هر علتي هورمون تيروييد در بدن توليد نشود، يا توليد آن كم باشد، بيماري كم كاري تيروييد به وجود مي آيد و عوارض مختلفي در بدن پديدار مي گردد.

انواع بيماري كم كاري تيروييد نوزادان

بيماري كم كاري تيرو ييد نوزادان مي تواند به صورت دايمي و گذرا باشد.

در نوع گذرا بيمار تا مدتي )اين مدت مي تواند از حدود 2 هفته تا  3سال طول بكشد) نياز به درمان داشته باشد و بعد از آن با شروع به كارتيروييد و توليد مقدار كافي هورمون درمان قطع شده و د يگر نياز به مصرف قرص لووتيروكسين نباشد.

در نوع دايمي بيمار تا پايان عمر نياز به مصرف قرص لووتيروكسين دارد و نبايد دارو را قطع نمايد . البته دوز دارو ممكن است، بر اساس نياز بيمار و آزمايش هاي هورموني وي، كم و زياد شود، اما قطع كامل نخواهد شد.

هدف اصلي برنامه

- شناسايي و كنترل نوزادان مبتلا به كم كاري تيروييد ، درمان و پيشگيري از عوارض آن

اهداف ويژه

- شناسايي نوزادان مبتلا به بيماري كم كاري تيروئيد  در بدو تولد

- كنترل و درمان نوزادان مبتلا به بيماري  كم كاري تيروئيد

- شناسايي نوزادان مبتلا به افزايش گذراي TSH در اويل تولد

- كنترل و درمان نوزادان مبتلا به افزايش گذراي TSH در صورت نياز به درمان

- پيشگيري از عقب افتادگي ذهني و ديگر عوارض TSHبا درمان و كنترل داروئي

- ايجاد بستري مناسب براي غربالگري ديگر بيماري هاي متابوليك نوزادان

 

تاریخ به روز رسانی:
1398/10/18
تعداد بازدید:
89
امتیازدهی
میانگین امتیازها:0 تعداد کل امتیازها:0
مشاهده نظرات (تعداد نظرات 0)

ارسال نظرات
نام
آدرس پست الکترونیکی شما
شماره تلفن
توضیحات
خواندن کد امنیتی تغییر کد امنیتی
کد امنیت
کلیه حقوق این وب سایت متعلق به دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی بیرجند می باشد.      آخرین بروزرسانی:1399/05/12
Powered by DorsaPortal