برنامه پيشگيري از پوكي استخوان

 

استئوپروز شايع ترين بيماري متابوليك استخوان است كه امروزه با بالا رفتن متوسط سن افراد جامعه بعنوان يك مشكل بهداشتي مطرح شده است. از سال 1991 سازمان جهاني بهداشت استئوپروز را بعد از سكته هاي قلبي و مغزي و سرطانها به عنوان چهارمين دشمن اصلي انسان معرفي كرده است. از استئوپروز بعنوان يك اپيدمي خاموش ياد مي شود زيرا علائم باليني ندارد و در صورتي كه اقدامي براي پيشگيري و يا درمان آن صورت نگيرد، پيشرفت مي كند و اولين بار خود را با عوارض جانبي كه شكستگي استخوانها است نشان مي دهد.

بر اساس آمار موجود شيوع استئوپروز در مناطق مختلف دنيا از 4 تا 40 درصد متغيير است و پيش بيني مي شود استئوپروز در آينده بعنوان يك تهديد جدي سلامت عمومي مطرح شود. در حال حاضر از هر 3 نفر زن كه به سن 65 سالگي مي رسديك نفر دچار شكستگي مهره مي شود و از هر 5 زن كه به سن 70 سالگي مي رسد يك نفر دچار شكستگي استخوان ران ميشود. بطور كلي زنان در مقايسه با مردان 4 برابر بيشتر در معرض ابتلا به استئوپروز هستند.

پوكي استخوان يا استئوپروز يك بيماري منتشر استخواني است كه با كاهش توده استخواني و تغيير ساختمان ميكروسكوپي نسج استخوان مشخص مي شود و اين بيماري منجر به افزايش شكنندگي استخوان و افزايش خطر شكستگي )ونه لزوما  بروز شكستگي مي شود.)

مهمترين و شايع ترين محل شكستگي ها، شكستگي مهره ها، گردن، ران و مچ دستها است، ولي شكستگي مي تواند در هر استخواني از جمله استخوان هومروس، تي بيا، فمور و ساير استخوانها اتفاق بيفتد. شكستگي هاي گردن، ران و ساعد معمولا" براثر زمين خوردن وضربات جزئي اتفاق مي افتد كه علائم شكستگي هاي معمولي را خواهد داشت.

تغييرات بافت استخواني با افزايش سن:

بافت استخواني، بافت زنده اي است كه مرتبا" در حال تغيير و تحول و نوشدن است. بطوري كه از يك طرف استخوانهاي قديمي تر از بين رفته و از طرف ديگر بجاي آن استخوان جديد ساخته مي شود . در اوايل زندگي ميزان استخوان ساخته شده بيشتر از استخوان تخريب شده است و به همين دليل توده استخواني افزايش مي يابد تا به حداكثر برسد . حداكثر توده استخواني در حدود 35 سالگي حاصل مي شود. بعد از اين سنين ميزان استخوان ساخته شده به كمتر از ميزان استخواني كه تخريب شده مي رسد و بتدريج توده استخواني بدن رو به كاهش مي گذارد و اين پديده تا آخر عمر ادامه مي يابد. "بطور كلي حداكثر توده استخواني و همچنين دانسيته استخواني در مردان بيشتر از زنان است". در خانم ها بعد از يائسگي در يك دوره حدود 10 ساله ميزان اين كاهش استخوان سرعت پيدا كرده و به ميزان 2 تا 3 برابر در سال مي رسدولي بعد از يك دهه اين رقم به سالانه  از 25/0 درصد به 1 درصد مي رسد بنابراين پديده پوكي استخوان يك پديده فيزيولوژيك است كه در همه افراد ايجاد مي شود ولي آنچه كه قابل توجه است مجموعه عواملي است كه منجر به تشديد روند از دست دهي استخوان مي گردد.

نكات مهم در حفظ سلامت استخوان

استراتژي براي پيشگيري و درمان پوكي استخوان در افرادي كه ديابت دارند، بسيار شبيه به افرادي هستند كه ديابت ندارند. توصيه مهم به شرح زير است:

رژيم غذايي سالم با كلسيم و ويتامين D زياد

كلسيم در مواد غذايي زيادي به خصوص در محصولات لبني يافت مي شود. اگرچه در اكثر راهنما هاي تغذيه اي دريافت دوز كلسيم بر اساس سن است ولي مصرف حدود 1000 ميلي گرم در روز اكثرا توصيه ميشرود.

ويتامين D نيز هنگامي كه پوست در معرض نور خورشيد قرار گرفته باشد توليد مي شود ، اگرچه بسياري از مردم؛ قادر به توليد ويتامين D به طور طبيعي با واسطه نور خورشيد هستند، ولي در افراد مسن، در بعضي اوقات بدليل اينكه كمتر در معرض نور خورشيد قرار مي گيرند ، دچار كمبود ويتامين D ميشوند. به همين دليل براي آنها ويتامين D به صورت مكمل، براي مصرف روزانه، مخصوصا، در افراد چاق كه در خطر ابتلا به كمي ويتامين D هستند لازم است

تمرينات منظم جهت تقويت استخوان

به طور منظم تمرينات تحمل وزن و تقويت عضلات، از پوكي استخوان جلوگيري ميكند وبا بهبود تعادل و انعطاف پذيري بهتر ، كاهش افتادن و شكستگي استخوان را داريم.به همين دليل ورزش براي افرادي كه ديابت دارند بسيار مهم و لازم است از طرف ديگر ورزش به كاهش سطح قند خون كمك ميكند.

زندگي سالم

ترك سيگار و مصرف الكل همراه با حفظ وزن در محدوده نرمال نه تنها به درمان بيماري ديابت كمك ميكند بلكه به سلامت استخوان هم كمك ميكند

درمان دارويي

درمان دارويي تاييد شده براي پيشگيري و درمان پوكي استخوان در زنان يائسه و مردان معمولا تجويز ميشوند، اگرچه تحقيقات زياد ي براي تعيين ميزان تاثير اين درمان ها در بيماران مسن مبتلا به ديابت مورد نيازاست.

به حداقل رساندن خطر افتادن

دو توصيه مهم براي جلوگيري از افتادن شامل:  (1 پوشيدن كفش مناسب (2      نصب دستگيره و نرده در حمام ، راه پله و پاكسازي مسير رفت و آمد سالمندان ديابتي از مخاطرات ايجاد كننده خطر سقوط )مانند فرش هايي كه در مسير رفت و آمد ثابت نشده اند (

من درد استخوان ندارم، آيا به اين معني است كه پوكي استخوان دارم؟

پوكي استخوان يك بيماري بدون درد است تا زماني كه شكستگي رخ دهد. بنابراين اگر دردي نداريد، به اين معني نيست كه شما پوكي استخوان نداريد. پوكي استخوان شديد حتي بدون شكستگي ممكن است وجود داشته باشد

آيا مصرف كلسيم و ويتامين D ميتواند از استخوان هاي من مراقبت كند؟

كلسيم و ويتامين D ، براي سلامتي پوكي استخوان بسيار مهم هستند. مصرف مقدار كافي كلسيم را ميتوان از طريق رژيم غذايي تامين كرد، اگر اين شرايط اتفاق نيافتد ، از طريق تجويز مكمل مي توان اقدام كرد .بيشتر ويتامين D از طريق جذب نور خورشيد بدست مي آيد و گاهي اوقات مكمل مورد نياز است، مخصوصا براي افرادي كه در معرض نور آفتاب قرار نمي گيرند. ويتامين D در برخي غذاها موجود است.

مهمترين عواملي كه بر تسريع روند پوكي استخوان موثرند عبارتند از:

زمينه ژنتيكي و سابقه خانوادگي پوكي استخوان · جنس (زنان بيشتر در معرض خطر هستند)، نژاد (سفيدپوستان/آسيايي ها)

نداشتن فعاليت فيزيكي مناسب و بي تحركي ، اختلالات هورموني (كاهش استروژن) ، سن (بويژه بعد از 60 سالگي) ، يائسگي

برداشتن تخمدان ،هيپوگناديسم در مردان ، هيپوگناديسم در زنان با فعاليت ورزشي سنگين  ، مصرف داروها ، فشارخون ، ديابت

اختلالات مزمن كليوي ، اسهال يا سوء جذب مزمن ، بيماريهاي پاراتيروئيد، سيگار كشيدن ، مصرف زياد از حد الكل

مصرف بيش از اندازه فيبر ، مصرف بيش ازاندازه كافئين ، مصرف ناكافي منابع غذايي كلسيم ، كمبود دريافت ويتامين D

نقش تغذيه در پيشگيرياز پوكي استخوان

بافت استخوان بافتي كاملا" زنده است و بطور دائم در حال تغيير و تحول و نو شدن است. بنابراين بايد مواد مغذي و آلي مورد نياز بافت استخواني در بدن موجود باشد.

تاریخ به روز رسانی:
1398/10/18
تعداد بازدید:
122
امتیازدهی
میانگین امتیازها:0 تعداد کل امتیازها:0
مشاهده نظرات (تعداد نظرات 0)

ارسال نظرات
نام
آدرس پست الکترونیکی شما
شماره تلفن
توضیحات
خواندن کد امنیتی تغییر کد امنیتی
کد امنیت
کلیه حقوق این وب سایت متعلق به دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی بیرجند می باشد.      آخرین بروزرسانی:1399/05/21
Powered by DorsaPortal