EN
نقشه سایت
پست الکترونیک
۱۳۹۷ دوشنبه ۲۵ تير
دانشكده آموزش پژوهش اساتيد/دانشجويان
دانشكده پزشكي آموزش دانشكده پزشكي پژوهش دانشكده پزشكي اساتد/دانشجويان دانشكده پزشكي
مقدمه‌ای بر شاخص h-index
تاریخ به روزرسانی: 1395/10/01

 مقدمه‌ای بر شاخص h-index


h-index یکی از شاخص‌های جدید علم‌سنجی است که علاوه بر اندازه‌گیری تولیدات علمی افراد، میزان تأثیر (impact) علمی افراد را نیز مشخص می‌کند. این شاخص در سال 2005 میلادی توسط پروفسور Hirsch، فیزیکدان دانشگاه کالیفرنیا ارایه شد.
شاخص h-index بر اساس توزیع استنادات (citations) اسناد (documents) منتشر شده یک محقق تعیین می‌شود. این شاخص برای گروهی از محققان مانند یک دپارتمان، مرکز یا دانشگاه نیز قابل محاسبه است.
بنا به تعریف، چنانچه h مقاله از Np مقاله یک محقق هر کدام دارای حداقل h استناد باشند و مابقی مقالات وی یعنی Np-h مقاله وی هر کدام کمتر از h بار استناد شده باشند، محقق دارای نمایه‌ای معادل h است. برای مثال چنان‌چه h-index محققی 5 باشد، مفهوم آن این است که این محقق حداقل 5 مقاله منتشر شده دارد که هرکدام حداقل 5 استناد دارند. به عبارت دیگر سایر مقالات این محقق کمتر از 5 استناد دارند.
بنابراین h-index نتیجه تعادل بین تعداد انتشارات و تعداد استنادات به ازای هر مقاله است. این شاخص به منظور ارتقای سایر شاخص‌های اندازه‌گیری علم مانند تعداد کل مقالات و تعداد کل استنادات طراحی شده است تا محققان تأثیرگذار را از آنهایی که صرفاً تعداد زیادی مقاله منتشر می‌کنند، متمایز کند. این شاخص برای مقایسه محققان با حیطه کاری یکسان کاربرد دارد.
پایگاه‌های اطلاعاتی تحت وب برای محاسبه این شاخص شامل ISI: Web of Science، Scopus و Google Scholar می‌باشند که دسترسی به دو مورد اول با عضویت و مورد آخر به صورت دسترسی آزاد و با استفاده از نرم‌افزار publish or perish امکان‌پذیر است.
H-Index چیست؟
H-Indexشاخص جدیدی از شاخص‌های علم‌سنجی است. این شاخص در سال 2005 میلادی توسط Jorge Hirsch در دانشگاه کالیفرنیا ابداع شد. این شاخص در واقع با هدف ارزیابی کیفی اثر و ارزیابی کمی برون‌داد پژوهشی محققین ابداع شده است. مفهوم H-Index عبارت است از تعداد مقالات نویسنده که تعداد ارجاعات برابر با h و یا بیشتر از آن دارند. مثلا چنان‌چه H-Index محققی 5 باشد، مفهوم آن این است که این محقق حداقل 5 مقاله منتشر شده دارد که هرکدام حداقل 5 استناد یا Citation دارند. به عبارت دیگر مفهوم آن این است که سایر مقالات این محقق کمتر از 5 استناد دارند. امروزه این شاخص معادل Impact Factor برای محققین محسوب می‌شود.
بانک اطلاعاتی Scopus چیست؟
مجموعه بانک اطلاعاتی Scopus از مجموعه بانک‌های استنادی علوم است که توسط شرکت Elsevier منتشر می‌شود و پس از Web of Science که توسط ISI تولید می‌شود، دومین نمایه نامه استنادی علوم محسوب می‌گردد. منظور از نمایه نامه استنادی علوم، بانک اطلاعاتی است که علاوه بر چکیده مقالات، دارای فهرست رفرانس‌ها (منابع) هر مقاله نیز بوده و بدین ترتیب امکان محاسبه تعداد ارجاعات (استنادات یا Citation ها) به هر مقاله را فراهم می‌کند. بدین ترتیب می‌توان دریافت هر مقاله در این مجموعه، تاکنون چندین بار مورد ارجاع و استناد توسط سایر مقالات قرار گرفته است و یا به عبارت دیگر چندین بار توسط سایر مقالات مورد رفرانس واقع شده است که این خود می‌تواند شاخصی از کیفیت مقاله باشد.
این مجموعه دربرگیرنده بیش از 17000 عنوان مجله از موضوعات مختلف است فلذا پوشش مجلات آن تقریبا دو برابر Web of Scienceبوده و به همین علت گزارش استنادات و ارجاعات به دست آمده از آن دقیق‌تر است. جالب این است که مجموعه Scopus در برگیرنده تمامی مجلات ایندکس شده در مدلاین است و به عبارت دیگر 100% مقالات مدلاین را در بر می‌گیرد.از آنجا که پوشش مجلات Scopus با مجموعه های Web of Science و دیگر بانک ها متفاوت است ممکن است برخی همکاران تعداد متفاوتی از مقالات خود را در این جداول ملاحظه کنند که این امر طبیعی و مربوط به پوشش مجلات Scopus است.
علم سنجی دانشی است که به مطالعه ابعاد کمی علم به عنوان تلاشی اجتماعی می پردازد; گستره ای از دانش که تلاش می کند تا با روشهای کمی به ساز و کارهای پژوهش بنیادی به عنوان فعالیتی اجتماعی پی برد.

نکات:

1. منبع محاسبه اعداد جداول فوق مجموعه استنادی Scopus می‌باشد.
2. در این جدول معیار محاسبه h-index مقالات سال 1995 به بعد می‌باشد.
3. تعداد استنادات محاسبه شده مربوط به سال 1995 به بعد است.
4. تاریخ محاسبه اعداد فوق تا تاریخ اول سپتامبر 2010 است.
5. درصورتیکه محققین واعضای هئیت علمی محترم مقالات و مستنداتی در خصوص H Index خود بر اساس سایت Scopus دارند خواهشمند است به معاونت پژوهشی دانشکده ارائه فرمایند.

›› لینک گزارش علم‌ سنجی دانشگاه علوم پزشکی بیرجند مبتنی بر مجموعه اسکوپوس ( بر اساس شاخص h-index)

Impact Factor چیست؟
Impact Factor، اولین بار در سال 1995 توسط گارفیلد بنیان‌گذار موسسه ISI مطرح شد. Impact Factor را ضریب یا عامل تاثیر و نیز شاخص اثرگذاری ترجمه کرده‌اند. شاخص اثرگذاری یکی از سه شاخص استاندارد مؤسسه اطلاعات علمی (ISI) و از مهم‌ترین شاخص‌های مطرح در حیطه علم‌سنجی می‌باشد. Impact Factorبه صورت میانگین تعداد ارجاعات به یک‌مورد قابل استناد نظیر مقاله پژوهشی، مقاله مروری، نامه، شماره اختراع، یادداشت و چکیده در یک مجله علمی در طول یک دوره زمانی معین‌ تعریف‌ شده ‌است.

Impact Factor چگونه محاسبه می‌شود؟
Impact Factor فقط درمورد نشریات نمایه‌شده در بانک اطلاعاتی Web of Science و توسط موسسه ISI محاسبه و منتشر می‌شود. به‌این ترتیب فقط مجلات ISI دارای Impact Factorواقعی هستند.
Impact Factor یک مجله در یک سال مشخص، از تقسیم تعداد مقالات ارجاع‌کننده (استنادات) به مقالات منتشرشده آن مجله در دو سال قبل از آن، برکل مقالات منتشر شده در آن مجله در همان دوره زمانی دوساله به دست می‌آید. به طور مثال برای تعیین Impact Factor مجله A
در سال 2004 به‌ترتیب زیر عمل می‌شود:
مجموع تعداد استنادات (ارجاعات) به مقالات نشرشده مجله
A در سال 2002 و 2003
تعداد مقالات منتشر شده مجله A در سال 2002 و 2003
به این ترتیب میانگین فراوانی استناد به یک مقاله در مجله مورد نظر محاسبه می‌گردد. به عبارت دیگر و در یک نمای ساده، Impact Factor بیان‌گر آن است که به طور متوسط، هرمقاله منتشر شده در یک مجله چند بار مورد ارجاع قرار گرفته است. (در یک بازه زمانی دو ساله)
Impact Factor مجلات را از کجا می توان بدست آورد؟
همان‌طور که از فرمول فوق مشخص است، ضریب تاثیر یک نشریه، معمولا با یک فاصله زمانی دوساله منتشر می‌شود
مزایا و معایب Impact Factor ؟
Impact Factor یا عامل تأثیر هرچند که می‌تواند معیاری برای سنجش کیفیت نشریات باشد اما به دلیل محدودیت‌های که دارد نباید آن را به تنهایی شاخصی برای ارزشیابی و سنجش کیفیت مجلات دانست. به‌هرحال امروزه Impact Factor یکی از مهم‌ترین و درعین‌حال پرکاربردترین شاخص‌های ارزیابی مجلات از سوی مؤسسه اطلاعات علمی (ISI) در نظر گرفته شده است.
تعداد بازدید: 296
امتیازدهی
میانگین امتیازها:0 تعداد کل امتیازها:0
مشاهده نظرات (تعداد نظرات 0)
ارسال نظرات
نام  
آدرس پست الکترونیکی شما    
شماره تلفن
توضیحات  
تغییر کد امنیتی  
کد امنیت  
 
خراسان جنوبی- بیرجند  - خیابان آیت الله غفاری- دانشگاه علوم پزشکی بیرجند- ساختمان آموزش- دانشکده پزشکی
تلفن: 05632381501     دورنگار: 05632433004   کدپستی:9717853577     E-mail: medical[@]bums.ac.ir
ورود اعضا
بستن
Powered by DorsaPortal